Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesabında Zarar ve Yararın Denkleştirilmesi İlkesi

 

 

 

T.C.

 

YARGITAY

 

HUKUK GENEL KURULU

 

E. 2014/17-634

 

K. 2014/687

 

T. 21.5.2014

 

 

 

• MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI ( Zarar ve Yararın Denkleştirilmesi İlkesi Gereğince Sigorta Şirketi Tarafından Yapılan Ödemenin Tazminat Hesabının Yapıldığı Güne Kadar Geçen Süreye İlişkin Getirisinin Yasal Faiz Ölçüsünde Güncelleştirilip Hesaplanan Tazminattan İndirilmesi Gerektiği )

 

• TRAFİK KAZASI ( Sigorta Şirketi Tarafından Yapılan Ödemeyi Tazminat Hesabının Yapıldığı Günden Önce Alan Davacının Bu Paranın Tazminat Hesabının Yapıldığı Güne Kadar İşleyen Yasal Faizi Kadar Kazanım Sağlamış Olacağının Gözetilmesi Gerektiği )

 

• ZARAR VE YARARIN DENKLEŞTİRİLMESİ İLKESİ ( Gereğince Sigorta Şirketi Tarafından Yapılan Ödemenin Tazminat Hesabının Yapıldığı Güne Kadar Geçen Süreye İlişkin Getirisinin Yasal Faiz Ölçüsünde Güncelleştirilip Hesaplanan Tazminattan İndirilmesi Gerektiği - Maddi ve Manevi Tazminat Davası )

 

• MAHSUP ( Kazaya Karışan Aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı Tarafından Davacı Anneye Ödenen Tazminat Güncelleme Yapılmadan Hesaplanan Destekten Yoksun Kalma Tazminatının hesabında Tazminatından Mahsup Edildiği - Sigorta Şirketi Tarafından Yapılan Ödemenin Tazminat Hesabının Yapıldığı Güne Kadar Geçen Süreye İlişkin Getirisinin Yasal Faiz Ölçüsünde Güncelleştirilip Hesaplanan Tazminattan İndirilmesi Gerektiği )

 

KARAR : Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

 

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalılar vekillerinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yazılı gerekçeyle bozulmuş; mahkemece önceki kararda direnilmiştir. Direnme kararını, davalılardan Z. T., İ. Ö., A. H., A. Ç., Ankara Anonim Sigorta Şirketi vekilleri vekili temyize getirmiştir.

 

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, davalılardan Işık Sigorta A.Ş. tarafından davacılardan N. D.'e ödenen Destekten Yoksun Kalma tazminatının, ödemenin yapıldığı tarih ile Destekten Yoksun Kalma tazminatının hesaplanmasına ilişkin bilirkişi raporunun düzenlendiği 04.03.2009 tarihi arasında geçen sürede, getirisinin yasal faiz ölçüsünde güncelleştirilip belirlenmesi ve sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme ile birlikte hesaplanan Destekten Yoksun Kalma tazminatından indirilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

 

Dosya içerisindeki belgelerden, kazaya karışan 67 ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı Işık Sigorta AŞ. tarafından davacı anneye ödenen 3.712,00 TL tazminat güncelleme yapılmadan hesaplanan Destekten Yoksun Kalma tazminatından mahsup edilmiştir.

 

Ne var ki, önceden yapılan ödemelerin, daha sonraki bir tarihte yine aynı miktarda düşülecek olması, toplumda uzlaşmaları ortadan kaldırır ve herkesin dava yolu ile borcunu ödemesi, önceden hiçbir ödeme yapılmaması sonucunu doğuracaktır. Halbuki, hukuk müessesesi borcunu herhangi bir dava açılmadan kısmen ya da tamamen ödeyenleri, pişman etme aracı olamaz. Öte yandan tazminat yükümlüsünce ödenmesi gereken para ödenmeyip, dava sonucu beklenseydi, ödenen miktarın faiz getirisinin olacağı da bir gerçektir.

 

Öyle ise, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeyi tazminat hesabının yapıldığı günden önce alan davacı, bu paranın tazminat hesabının yapıldığı güne kadar işleyen yasal faizi kadar kazanım sağlamış olacağından; zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin, tazminat hesabının yapıldığı güne kadar geçen süreye ilişkin getirisinin yasal faiz ölçüsünde güncelleştirilip hesaplanan tazminattan indirilmesi gerekir. ( Aynı ilkeler HGK'nun 14.03.2012 gün ve 2011/4-824 esas, 2012/134 karar ve HGK'nun 21.11.2012 gün ve 2012/4-381-825 esas, karar sayılı ilamlarında da benimsenmiştir.)

 

Görüşmeler sırasında bir kısım üyeler tarafından haksız fiil nedeniyle zarar görenin mal varlığındaki azalmanın haksız fiilin işlendiği anda meydana geldiğine göre, haksız fiili işleyenin sorumluluğunun da bu tarihte başlayacağı, olay tarihinde haksız eylem nedeniyle mal varlığında azalma meydana gelen tarafın, bu zararının sonraki tarihlerde giderilmesi bir taraftan aradan geçen zaman nedeniyle haksız fiil sorumlusunun sebepsiz zenginleşmesine neden olurken, diğer taraftan da zarar görenin zararının artmasına neden olacağı, bu nedenle sigorta şirketi tarafından yapılan kısmi ödemenin güncelleme yapılmaksızın hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, bu görüş Kurul çoğunluğu tarafından kabul edilmemiştir.

 

Açıklanan nedenlerle, Özel Daire bozma ilamında belirtilen gerekçelerle, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen bozma ilamına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

 

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

 

SONUÇ : Davalılar Z. T., İ. Ö., A. H., A. Ç., Ankara Anonim Sigorta Şirketi vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanunun 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatıranlara geri verilmesine, aynı kanunun 440/I. maddesi uyarınca tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21.05.2014 gününde oyçokluğu ile karar verildi.