Belirisiz Alacak Davası

 

YARGITAY

22. Hukuk Dairesi

Esas No: 2014/8923

Karar No: 2014/17556

Tarihi: 03.12.2013

Belirsiz  Alacak Davası

Belirli Tam Alacak Davası

Kısmi Dava

Kıdem Tazminatı

Özet: Taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinin feshedilmesinin ardından; işçi vekili, sözleşmenin haklı bir sebep olmaksızın feshedilmesi gerekçesiyle kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarını talep etmiştir. Davalı işveren vekili ise haklı bir sebeple feshedilen sözleşme nedeniyle davanın reddini istemiştir. Yetkili Ankara Batı İş Mahkemesi sözleşmenin askıda olması dolayısıyla alacakların muaccel hale gelmediği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

Davanın esasına dayanarak davanın reddi kararı isabetsiz olup temeldeki uyuşmazlık, davanın 6100 sayılı HMK’nın 107. Maddesinde düzenlenen belirsiz alacak davası niteliklerini taşıyıp taşımadığıdır. Belirtilen maddeye göre; davanın açıldığı tarihte, davacının alacağın miktarını tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin objektif olarak imkansız olduğu durumlarda belirsiz alacak davası açılabilir. Baştan tespiti mümkün olmayan bu alacak, tahkikat veya karşı tarafın verdiği bilgiler sonucunda kesinleştiğinde davacı, alacak talebini o doğrultuda arttırabilir.

Hak arama özgürlüğü çerçevesinde kapsamı genişletilen belirsiz alacak davaları, miktarı baştan tespit edilebilen alacak davaları için açılamaz. Bunun yanı sıra, taraflar arasında alacak miktarında uyuşmazlık yaşanması durumunda da belirsiz alacak davası açmak mümkün değildir. Davacının alacak miktarını belirli kılacak imkanı bulunduğu halde bunu kanunen ispat edememesi durumu da belirsiz alacak davası kapsamına girmez.

Tahkikat ile toplanan deliller ve bilirkişi incelemeleri ile belirlenen alacak miktarı söz konusu olduğunda belirsiz alacak davası açılabilir. Bilirkişiye başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa belirsiz alacak davası konusu olamaz.

Tanık anlatımları sonucunda hakimin tayin ve takdir yetkisiyle alacağın belirlendiği durumlarda da 6100 sayılı Kanunun 107. Maddesinin 1. Fıkrası uygulanabilir.

Alacak miktarı belirlenebildiğinde belirsiz alacak davası açılamamakla birlikte, şartlar sağlanıyorsa ve hukuki yarar bulunuyorsa 6100 sayılı Kanunun 109. Maddesinde konu edilen kısmi dava açılması söz konusudur. Şartları sağlamadığı halde açılan belirsiz alacak davası hukuki yarar yokluğundan reddedilmelidir. Buna ek olarak, davada talebin belirsiz alacak davası ya da kısmi dava yönünden muğlak olması söz konusuysa davacıya ek süre verilebilir.

İş hukukundan kaynaklanan alacak davalarını genel olarak belirli veya belirsiz alacak davası diye sınırlandırmak doğru olmamakla birlikte işçi ile işveren arasında çıkan uyuşmazlık alacak miktarını belirsiz hale getirmemektedir. Diğer bir ifadeyle, işçinin çalışma süresini ve ücret miktarını bilmesi gerektiği kabul edildiğinden, iş hukukundan kaynaklanan davalarda alacak çoğunlukla belirlenebilir durumdadır.

Bu sebepler dolayısıyla; mevcut durumda davacı işverenin kıdem tazminatını, ihbar tazminatını ve yıllık izin ücret alacaklarını dava açılmadan belirleyebileceği gerekçesiyle davanın reddi onanmıştır.